‘Alprazolam: ยาสำคัญทางจิตเวช ที่ถูกสังคมเข้าใจผิดว่าเป็นยา “เสียสาว”‘
ในสื่อโซเชียลตอนนี้ มีข่าวของแพทย์หญิง ที่แอบนำเอา ‘Alprazolam’ หรือที่รู้จักกันในนาม ‘ยาเสียสาว’ ไปขายอย่างลับๆ จนถูกจับได้ กลายเป็นคดีความขึ้นมา แล้วพบเงินหมุนเวียนจากการขายอย่างไม่ถูกต้องถึง 80 ล้านบาทนั้น ทำให้ยาชนิดนี้ ถูกพูดถึงกันในวงกว้างอีกครั้ง ถึงอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการใช้ยาชนิดนี้
Alprazolam คืออะไร? เป็นยาเสียสาวอย่างที่คนพูดถึงกันหรือไม่? แล้วการใช้งานที่ถูกต้อง เป็นเช่นใด? GM Live ขอนำเสนอแง่มุมที่เป็นทางการของยาชนิดนี้ ที่มีสรรพคุณอย่างสำคัญ สำหรับการแพทย์จิตบำบัดให้คุณได้รับทราบกัน
Alprazolam เป็นยากลุ่ม benzodiazepine ที่ออกฤทธิ์สั้นหรือนานปานกลาง เช่นเดียวกับ lorazepam มีชื่อทางการค้า เช่น zolam® , xanax® เป็นต้น ใช้สำหรับรักษาอาการวิตกกังวล สงบระงับ และช่วยให้นอนหลับ มีการดูดซึมยา ( t max) ภายใน 1-2 ชั่วโมง จับกับโปรตีนในพลาสมาได้ 67-72 % และมีค่าครึ่งชีวิต 11.1 – 19 ชั่วโมง
ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาอื่นๆ ที่พบ เช่น คลายกล้ามเนื้อลาย (muscle relaxants) ต้านอาการชัก (antiepileptics) ทำให้สูญเสียความทรงจำชั่วขณะ (anterograde amnesia) ซึ่งทำให้มีผลของการเป็นยาผ่อนคลาย และยาระงับประสาท
สำหรับยาอัลปราโซแลมที่แพทย์ใช้มีอยู่ 3 ขนาด คือ 0.25 มิลลิกรัม 0.5 มิลิกรัม และขนาด 1 มิลลิกรัม โดยมีรูปร่างเม็ดรี สีที่เฉพาะตามขนาด คือสีขาว สีชมพู และสีม่วง ตามลำดับ โดยจิตแพทย์ จะทำการวินิจฉัย และจัดจ่ายยาในระดับที่เหมาะสมกับอาการของคนไข้ หรือผู้ที่มารับการบำบัด
Alprazolam จัดเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภทที่4 ตาม พ.ร.บ.วัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ.2518 แต่ จากการที่กระทรวงสาธารณสุขได้ออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง เปลี่ยนแปลงประเภทวัตถุออกฤทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2555 ซึ่งยกระดับการควบคุมอัลปราโซแลม (alprazolam) จากวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 4 ให้เป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 2
สำหรับปัจจุบัน (alprazolam) ควบคุมเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 2 ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด
ดังนั้น ในแง่หนึ่ง Alprazolam เป็นยาที่สำคัญอย่างยิ่งในการแพทย์เชิงจิตศาสตร์และการบำบัด แต่การใช้อย่างต่อเนื่องยาวนาน มีข้อเสียที่จะทำให้เกิดอาการเสพติด มีอาการคลื่นไส้ นอนไม่หลับ หัวใจเต้นเร็ว กระสับกระส่าย และซึมเศร้าจากการขาดยาได้
และที่สำคัญที่สุดคือ Alprazolam จัดเป็นยาที่มีการควบคุมอย่างเข้มงวด สั่งจ่ายได้เฉพาะแพทย์ผู้ชำนาญการ และให้กับคนไข้หรือผู้บำบัดที่จำเป็นต้องใช้ในการผ่อนคลายร่างกายและระบบประสาท การใช้ Alprazolam อย่างผิดวิธี หรือในปริมาณที่มากจนเกินไป อาจก่อให้เกิดผลเสียในระยะยาว และอาจทำให้เสียชีวิตได้ ในกรณีที่ใช้เกินขนาด
จึงไม่น่าแปลกใจนัก ที่แพทย์หญิงคนดังกล่าว จะถูกดำเนินคดีอย่างเด็ดขาด เพราะนอกจากการแอบสั่งจ่ายเอาไปขายอย่างลับๆ เพื่อหากำไรเข้าตัว จะเป็นการผิดซึ่งจรรณยาบรรณในวิชาชีพแพทย์แล้ว ยังเป็นการผิดกฏหมาย ในการสั่งจ่ายยาที่อยู่ในการควบคุมอย่างเข้มงวด ไม่นับกรณีที่ว่า ยาดังกล่าว มีการแอบพักเอาไว้ในสถานที่ที่มากถึงระดับหนึ่งแสนเม็ด เตรียมรอจำหน่ายออกอย่างผิดกฏหมาย
อ้างอิง
-https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=1026
-https://narcotic.fda.moph.go.th/information-about-drugs/alprazolam
