Connect with us

Subscribe

Life

วัฒนธรรมน้ำแข็งเปล่า

เรื่อง : โตมร ศุขปรีชา

สำหรับบางคน เมื่อเข้าไปนั่งในร้านอาหารหรูๆ ประเภทไฟน์ไดนิ่ง การสั่ง ‘น้ำเปล่า’ ดูคล้ายเป็นเรื่องน่าหมิ่นหยาม ยามจะสั่งเครื่องดื่ม จึงต้องสั่งบางสิ่งที่ไม่ใช่น้ำเปล่า ไม่ว่าจะเป็นไวน์ ค็อกเทล หรือแม้กระทั่งแชมเปญ และหากอยากสั่งน้ำเปล่าขึ้นมาจริงๆ ก็ต้องเป็นน้ำเปล่าที่มีแบรนด์ดัง มีฉลากระบุว่ามาจากแหล่งน้ำธรรมชาติที่นั่นที่นี่ มีแร่ธาตุอย่างนั้นอย่างนี้ผสมอยู่ ซึ่งว่ากันว่าให้รสชาติเฉพาะตัว และถึงขั้นช่วยบำบัดชะล้างทางสุขภาพได้ด้วย บางคนก็มีรสนิยมชอบดื่มน้ำที่มีความซ่าของพรายฟองจากก๊าซอย่างที่เรียกกันว่า Sparkling Water ซึ่งมักมาในขวดหรูหราราคาแพงจากต่างประเทศ (มีทั้งจากฝรั่งเศสจนถึงฟิจิ) หรือไม่อย่างนั้นก็ต้องเป็น Stilled Water หรือพูดอีกอย่างหนึ่งก็คือ ‘น้ำนิ่ง’ ที่ไม่มีก๊าซผสมอยู่ – ทว่าก็เป็นแบรนด์หรูเดียวกัน

ทั้งหมดนี้เป็นได้ทั้งรสนิยมและความชอบส่วนตัวอย่างแท้จริง และเป็นได้ทั้งการสร้าง ‘สัญญะ’ ในการเสพและใช้สินค้าต่างๆ ซึ่งต้องบอกว่าเป็นความซับซ้อนในทางวัฒนธรรมของสังคมนิยมบริโภคอย่างหนึ่งแน่นอน, จะเป็นแบบไหนย่อมไม่ใช่เรื่องแปลก เว้นเสียแต่ว่า เทรนด์ใหม่ในการสั่งเครื่องดื่มของร้านหรูในเมืองหลวงของโลกอย่างนิวยอร์ก ณ นาทีนี้ ก็คือการหันมาคล้ายคลึงกับการสั่ง ‘น้ำแข็งเปล่า’ ในร้านก๋วยเตี๋ยวของไทยเรา

น่าทึ่ง ที่ทุกวันนี้การสั่ง Stilled หรือ Sparkling Water ที่มีราคาระยับในร้านอาหารของนิวยอร์กนั้น กลายเป็นเรื่องที่มี ‘สัญญะ’ อีกแบบหนึ่งไปเสียแล้ว แม้จะไม่ทั้งหมด แต่ก็บางส่วน และเป็นส่วนที่กำลังเพิ่มปริมาณมากขึ้นเรื่อยๆ เสียด้วย !

ท่วงท่าการเสิร์ฟน้ำของบริกรในร้านที่ได้รับดาวมิชลินแห่งนั้นดูเป็นทางการยิ่งนัก

แม้เป็นขวดน้ำธรรมดาๆ ไม่ใช่น้ำจากแบรนด์หรู หรือน้ำที่เดินทางมาจากหมู่เกาะทะเลใต้ หรือน้ำที่เดินทางมาจากเทือกเขาหินปูนในฝรั่งเศส แต่บริกรคนนั้นก็ดูเหมือนจะหยิบจับขวดน้ำอย่างทะนุถนอม ตั้งใจ เขาใช้ผ้าพันรอบขวดน้ำเหมือนมันเป็นขวดไวน์ดีๆ ท่ารินน้ำของเขาก็โอ่อ่า หลังตรง แขนยื่นออกมาอย่างสุภาพ อ่อนน้อม

เขาทำให้ผมนึกแปลกใจที่จริง ผมแปลกใจมาตั้งแต่เพื่อนร่วมโต๊ะของเราสั่ง ‘น้ำเปล่า’ แล้ว,

เราสั่ง ‘น้ำเปล่า’ ในร้านมิชลินได้ด้วยหรือ

ผมนึกว่าในร้านมิชลิน เราจะต้องสั่งไวน์หรือแชมเปญมาแพริ่งกับอาหาร หรือไม่ก็ต้องจิบค็อกเทลสูตรพิเศษที่เชฟเป็นผู้รังสรรค์ให้เข้าคู่กับอาหารวิเศษเสียอีก

แต่ไม่เลย

เราดื่มน้ำเปล่ากับอาหารแสนวิเศษแกล้มกับบริการแสนวิเศษก็ได้ และบริกรก็ยังให้บริการราวกับเราสั่งแชมเปญขวดที่ดีที่สุด

สำหรับผม – นี่คือเรื่องมหัศจรรย์

อย่างที่ไม่มีใครปฏิเสธ – น้ำคือทรัพยากรที่สำคัญและจำเป็นต่อการมีชีวิตอยู่ของผู้คนในโลก ในร่างกายของเรา น้ำถือเป็นองค์ประกอบส่วนใหญ่ ผู้คนจึงขาดน้ำไปไม่ได้ด้วยเหตุนี้ น้ำจึงเป็นส่วนสำคัญของร้านอาหารจำนวนมาก โดยเฉพาะร้านอาหารหรูหราที่คัดเลือกทุกสิ่งอย่างพิถีพิถันนั้น ต้องคัดเลือก ‘น้ำ’ ให้ดีที่สุดด้วย

เราจึงมีร้านอาหารประเภทที่คัดสรรน้ำจากแหล่งต่างๆ ทั่วโลกมาบริการ ซึ่งก็น่าทึ่งอย่างยิ่ง ที่น้ำจากแต่ละแหล่งนั้น ล้วนมี ‘รสชาติ’ ที่ไม่เหมือนกัน เพราะแต่ละถิ่นที่ ย่อมมีภูมิศาสตร์และองค์ประกอบของดินและหินที่คอยกรองน้ำแตกต่างกัน นั่นจึงทำให้น้ำพุหรือน้ำจากธารน้ำใต้ดินที่ผุดพลั่งออกมานั้นมีรสชาติเฉพาะ ยามดื่มจึงคล้ายได้เดินทางไปยังสถานที่แห่งนั้นจริงๆ

แต่ในเวลาเดียวกัน เราต่างล้วนรู้เหมือนที่ทุกคนรู้ ว่าน้ำเป็นทรัพยากรที่มีจำกัด โดยเฉพาะในบางส่วนของโลกที่ประชากรมีความเป็นอยู่ในระดับสูง แต่ทว่าไม่มีน้ำกินน้ำใช้เพียงพอ อย่างเช่นทางตะวันตกและตะวันตกเฉียงใต้ของอเมริกา – ในรัฐอย่างแคลิฟอร์เนีย

ภาวะแห้งแล้งในแคลิฟอร์เนียนั้น นอกจากจะทำให้พืชผลทางการเกษตรเสียหายแล้ว สิ่งที่เป็นปัจจัยพื้นฐานอย่าง ‘น้ำ’ ก็ยังขาดแคลนอีกด้วย

เมื่อน้ำขาดแคลน น้ำที่มีคุณภาพก็ยิ่งขาดแคลนในแคลิฟอร์เนีย เทศบาลเมืองของหลายเมืองขอให้ร้านอาหารงดเสิร์ฟน้ำให้กับลูกค้าถ้าไม่มีการร้องขอ ตัวอย่างเช่นเมืองอย่างซานตาครูซ ซึ่งเกิดภาวะขาดแคลนน้ำอย่างหนัก เรื่องนี้ถือเป็นข้อบังคับกันเลยทีเดียว

อย่างไรก็ตาม ผู้คนไม่ได้แก้ปัญหาน้ำขาดแคลนด้วยการงดบริการเท่านั้น แต่ยังใช้วิถีทางวัฒนธรรมเข้ามาช่วยแก้ปัญหานี้ด้วย เช่น ร้านอาหารหลายแห่งในแคลิฟอร์เนียแนะนำให้ลูกค้าสั่งเบียร์หรือน้ำที่นำเข้าจากที่อื่นแทนที่จะเป็นน้ำเปล่าธรรมดาๆ

วิธีแบบนี้อาจเป็นที่นิยมกันในแคลิฟอร์เนีย, แต่ไม่ใช่นิวยอร์ก!

ในร้านมิชลินสตาร์ริมเซ็นทรัลปาร์คที่ผมกับเพื่อนเข้าไปกินกลางวันกันนั้น น้ำถือเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง ไม่ใช่แค่น้ำที่ใช้ในการเสิร์ฟเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงน้ำที่ใช้ในครัว ตั้งแต่น้ำที่ใช้ในการปรุงอาหาร กระทั่งถึงน้ำที่ใช้ในการล้างภาชนะอีกด้วย

แต่แน่นอน – น้ำที่สำคัญที่สุดย่อมคือน้ำที่ใช้ในการเสิร์ฟนิวยอร์กไม่ได้ขาดแคลนน้ำเหมือนแคลิฟอร์เนีย ดังนั้น ผู้คนจึงมองการเสิร์ฟน้ำต่างไปนักเขียนจากนิวยอร์กไทมส์คนหนึ่งเคยบอกไว้ว่า ถ้าเป็นสมัยก่อน นิวยอร์กอาจเสิร์ฟน้ำคล้ายๆ แคลิฟอร์เนีย นั่นคือ มีน้ำนำเข้าจากทั่วโลกมาให้บริการ แม้ไม่ใช่ด้วยเหตุผลเดียวกับแคลิฟอร์เนีย แต่วิธีการก็คล้ายกัน นั่นคือบริกรจะพยายามแนะนำน้ำหรือเครื่องดื่มจากต่างประเทศหลากหลายให้แขกได้เลือกเข้าคู่กับอาหาร

แต่วิธีการอย่างนั้นไม่ ‘ฮิป’ อีกต่อไปแล้วทุกวันนี้ ถ้าคุณก้าวเท้าเข้าไปในร้านอาหารหรูๆ ยิ่งหรูเท่าไหร่ ก็จะยิ่งได้รับการต้อนรับที่ดีมากเท่านั้น – หากว่าคุณสั่ง ‘น้ำเปล่า’ ที่หมายความถึง ‘น้ำกรอง’ ของทางร้านเอง

ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น

ร้านอาหารเก๋ๆ หรูๆ จำนวนหนึ่งในนิวยอร์ก เริ่มหันมาลงทุนเรื่องเครื่องกรองน้ำของตัวเอง แล้วเสิร์ฟด้วยน้ำนั้นซึ่งถือว่าเป็น ‘น้ำเฉพาะ’ ของทางร้าน ที่เป็นอย่างนั้นก็เพราะลูกค้ายุคใหม่จำนวนมากมีความระแวดระวังเรื่อง ‘รอยเท้าคาร์บอน’ กันมากขึ้น พวกเขาไม่อยากสั่งเครื่องดื่มที่ต้องนำเข้า น้ำหรือเครื่องดื่มที่ต้องเดินทางไกลมาจากมุมโลกอื่นนั้น ก่อให้เกิดรอยเท้าคาร์บอนมหาศาล จึงไม่เป็นที่นิยม

ความกังวลเรื่อง Sustainability หรือความยั่งยืนนั้น เป็นเหตุผลใหญ่ที่ทำให้นิวยอร์กเกอร์จำนวนมากหันมาสั่ง ‘น้ำเปล่า’ หรือ ‘น้ำกรอง’ กันมากขึ้น และร้านเหล่านี้ก็ ‘ตอบสนอง’ ด้วยการลงทุนเพิ่ม โดยถือว่าน้ำเปล่าที่ว่านั้นเป็น Gesture of Hospitality หรือสัญลักษณ์แสดงความอารีอารอบของทางร้าน

ในตอนที่เรานั่งกินอาหารกลางวันกันอยู่นั้น ผมไม่รู้หรอกว่านี่คือเทรนด์ใหม่ที่แสดงให้เห็นว่า สำนึกเรื่องสิ่งแวดล้อมนั้น ‘ก้าวข้าม’ มาถึงเรื่องราวทางวัฒนธรรมอย่างการกินและการเสิร์ฟอาหารด้วย ผมได้แต่ประหลาดใจในสิ่งที่พบเห็น และหลังจากนั้นอีกราวครึ่งปี จึงได้อ่านพบว่านี่คือ ‘เทรนด์’ อย่างหนึ่ง

ในร้านก๋วยเตี๋ยวที่เมืองไทย การสั่งน้ำแข็งเปล่าดูจะเป็นเรื่องธรรมดา ในร้านมิชลินสตาร์ การสั่งน้ำแข็งเปล่าดูเหมือนเป็นเรื่องน่าอายแต่ดูเหมือนว่าทุกวันนี้ – อะไรๆ จะไม่ได้เป็นแบบนั้นอีกต่อไปเพราะโลกได้เปลี่ยนแปลงไปแล้วจริงๆ!

Written By

เสี้ยวหนึ่งของวัฒนธรรมประชาธิปไตยในอังกฤษ

Vision

โลกอันกว้างใหญ่ไพศาลของ ‘บอร์ดเกม’

Entertainment

การตายที่น่าเศร้า แต่ไม่ไร้ค่าของเด็กชาย ‘อดัม’

Life

อักษะกาแฟ

Life

(เลิก) ต้อนรับนักท่องเที่ยวดุจญาติมิตร

Life

โฮโม เซเปียนส์ สัตว์มหัศจรรย์และถิ่นที่อยู่

Life

Advertisement
Connect
Newsletter Signup