Connect with us

Subscribe

Interview

‘เซมบัตสึ’ BNK48 ทุกคนอยากเป็นผู้ถูกเลือก แต่ใครมีอำนาจเลือก?

ผ่านไปแล้วกับการประกาศเซมบัตสึสำหรับซิงเกิ้ลที่ 4 “เธอคือเมโลดี้ Kimi wa melody” ของ BNK48 ที่ได้เนย BNK48 เป็นเซนเตอร์ครั้งที่ 2 รวมไปถึงการประกาศเพลงรองของซิงเกิ้ลอย่าง “หมื่นเส้นทาง Yume e no route” ที่ ปูเป้ BNK48 ได้เป็นเซนเตอร์ครั้งแรก

ก่อนหน้านี้ผู้เขียนเคยเขียนถึงความสำคัญของตำแหน่ง “เซนเตอร์” ไปแล้ว (อ่านเพิ่มเติม ‘เซนเตอร์’ ความภูมิใจและกดดันบนตำแหน่งที่ 0 ของ BNK48 สู่โจทย์ซิงเกิ้ลที่ 4) วันนี้จะมาพูดถึงอีกตำแหน่งเรียกได้ว่าจริงๆน่าจะเป็นเรื่องที่ทุกคนรู้กันดีอยู่แล้วแต่พอได้ชมสารคดี Girls Don’t Cry. เลยอยากจะเล่าอีกมุมมองหนึ่งถึงตำแหน่ง “ผู้ที่ถูกเลือก” หรือ “เซมบัตสึ”

เซมบัตสึนั้นด้วยความมีจำนวนจำกัด ดังนั้นมันทำให้เกิดระบบการแข่งขันภายในวงเองแต่ว่าการแข่งขันนั้น ใครล่ะเป็นผู้ที่กำหนดมัน? ที่นั่งอาจจะมี 16 ที่หรือมากกว่านั้นในบางซิงเกิ้ล ย่อมไม่เพียงพอกับจำนวนเมมเบอร์ที่มาเหมือนการเล่นเก้าอี้ดนตรีจึงมีการสลับสับเปลี่ยนกันไปตามรอบ

ในประเทศไทย BNK48 ดูเหมือนจะไม่ได้ให้ความสำคัญมากขนาดนั้นกับตำแหน่งดังกล่าว เหตุเพราะว่าเราเห็นการสลับตัวโชว์ในเพลงหลักของซิงเกิ้ลแบบเป็นว่าเล่น แต่จริงๆ แล้วเซมบัตสึต้องโฟกัสในเพลงโปรโมทเป็นหลัก ในบางงานเราเห็นเมมเบอร์ที่ไม่ได้ติดเซมบัตสึขึ้นแสดงแทนเกือบครึ่งหนึ่ง เช่น สมมติมีคนต้องไปออกงาน 6 คน กลับมีคนไม่ใช่เซมบัตสึไปถึง 2 คนทั้งที่โดยปกติมักจะไม่ใช้อัตราส่วนทดแทนที่มากขนาดนี้ หรือแม้กระทั่งผู้บริหาร BNK48 Office ยังเรียกเมมเบอร์ในเพลงรองว่าเป็นเซมบัตสึ ซึ่งผิดจากความหมายดั้งเดิม

แล้วใครล่ะเป็นคนที่เลือกว่าคนไหนควรจะเป็นเซมบัตสึหรือไม่? เรื่องนี้ในสารคดีของ HKT48 สะท้อนได้น่าสนใจ ขนาด “อากิพี” อากิโมโตะ ยาสุชิ ผู้ก่อตั้ง 48Group ก็ไม่ได้มีอำนาจเบ็ดเสร็จ เมื่อครั้งหนึ่งเขาเสนอว่า “บอส” ทานากะ นัตสึมิ ควรติดเซมบัตสึของ HKT48 แต่ความเห็นของเขากลับถูกละเลยไปโดยคณะผู้บริหาร

“ระบบทุนนิยม” น่าจะเป็นคนที่เลือกเซมบัตสึที่แท้จริง เราปฏิเสธไม่ได้ว่าระบบอุตสาหกรรมบันเทิงไอดอล

เพราะไอดอลเอง ถูก “ทำให้เป็นสินค้า” (Commodification) ตั้งแต่วันแรกที่คุณก้าวเข้ามาโดยสมัครใจจรดปากกาเซ็นสัญญา แปลว่าคุณพร้อมที่จะถูกนำเสนอการขายหรือสินค้าที่อยู่รอบๆ ตัวคุณจะต้องขายได้ เหมือนเซลส์แมนที่เข้ามาอยู่ในบริษัทที่มีกฎระเบียบที่ระบุไว้ในสัญญา (อ่านเพิ่มเติม ‘บริษัท ไอดอล จำกัด’ เมื่อหน้าที่ของไอดอล AKB48-BNK48 คือ ‘พนักงานขาย’)

ในระบบ 48Group นั้นรายได้ของไอดอลผกผันตามความนิยมและจำนวนงานของแต่ละคนเช่นกัน ไม่แปลกที่ใครๆ ก็อยากเป็นคนที่ถูกเลือก เพราะหมายถึงโอกาสต่างๆ ที่จะตามมา การเลือกนั้นก็อยู่ตามความนิยมเพื่อที่การันตีว่าซิงเกิ้ลหรือผลิตภัณฑ์นั้นจะขายได้

เคยมีเพจแห่งหนึ่งเสนอว่าในปัจจุบัน BNK48 นั้น ตอนนี้อยู่ในระบบโควตาเซมบัตสึแบบ 5-4-3 คือ กลุ่มชราไลน์ 5 คน (เนย น้ำหนึ่ง อร แก้ว ตาหวาน) จตุรเทพ 4 คน (เจนนิษฐ์ เฌอปราง ปัญ มิวสิค) และแก๊งฮาราจุโก๋ 3 คน (โมบายล์ ไข่มุก ปูเป้) ส่วนตำแหน่งที่เหลือนั้นก็แย่งชิงโดยสลับสับเปลี่ยนกันไป แต่ส่วนตัวผู้เขียนเชื่อว่าอาจจะมีโอกาสหลุดบ้าง 1-2 คน แต่ก็จะคงเซตนี้ไว้จนกว่าเมมเบอร์ในโควตาดังกล่าวจะจบการศึกษาออกไป

ถามว่าเป็นเรื่องที่ผิดไหม เมื่อความนิยมสะท้อนว่าสิ่งนั้น “ขายได้” ก็คงไม่ผิดนัก ซึ่งทางจ๊อบซัง ณัฐพล บวรวัฒนะ ชิไฮนินของวงก็เคยพูดว่าวัดจากความนิยมและบัตรจับมือด้วย

การเลือกตั้งเซมบัตสึนั้น ถ้าราพูดกันอย่างแท้จริงมันอาจจะเรียกว่า “การประมูลตำแหน่งเซมบัตสึ” น่าจะถูกต้องกว่าเพราะอยู่ที่ว่าใครมีความนิยมหรือมีฐานแฟนที่มีทุนมากกว่า สามารถผลักดันให้เมมเบอร์คนนั้นติดอันดับทอปได้ แน่นอนว่าแต่ละปีมีเงินสะพัดในหลักพันล้านสำหรับกิจกรรมดังกล่าว

ในกรณีนี้มีเคสหนึ่งที่น่าสนใจอยากจะเล่าถึง มีเซมบัตสึคนหนึ่งใน 48Group ที่มีความแตกต่างออกไป นั่นก็คือ ซาโต้ อามินะ อดีตเมมเบอร์ของ AKB48 เป็นคนเดียวที่ติดเซมบัตสึ 3 ครั้ง มาจากการเลือกตั้งทุกครั้ง โดยเธอติดอันดับครั้งที่ 1-3 ในเมื่อค่ายไม่ผลักดันก็ต้องทำให้แฟนๆ ของเธอรวมเงินเพื่อผลักดันเธอจนติดอันดับ ซึ่งค่ายก็ได้เงินสนับสนุนไปจำนวนไม่น้อยทีเดียว

อีกเรื่องที่สะท้อนกรณีทุนนิยมกับเซมบัตสึได้ดีก็คือการที่ AKB48 ในช่วงหลังยังต้องพึ่งพาการดึงเมมเบอร์คนดังจากวงน้องสาวต่างๆ มาเป็นเซมบัตสึ เพื่อช่วยดึงยอดขายจากฐานแฟนวงน้อง เพื่อประคองยอดขายให้อยู่ในหลัก 1 ล้านแผ่นให้ได้ เช่น มิยาวากิ ซากุระ และ“ซัชชี่” ซาชิฮาระ ริโนะ จาก HKT48 หรือ มัตสึอิ จูรินะ และ “ดาสุ” สุดะ อาการิ จาก SKE48

เรื่องนี้แม้ขนาดเมมเบอร์แถวหน้าของ AKB48 อย่าง “มี่อง” มุไคจิ มิอง ยังเคยจัดไลฟ์ Showroom เพื่อตัดพ้อแทนเพื่อนๆ ว่า “แบบนี้ไม่รู้จะฝึกซ้อมหรือจะพยายามไปเพื่ออะไร ในเมื่อสุดท้ายก็เอาเมมเบอร์ดังๆ จากวงน้องมาติดอยู่ดีทั้งที่เป็นเพลงของ AKB48” เพราะเมมเบอร์วงน้องมีโอกาสติดทั้งซิงเกิ้ลของ AKB48 และวงตัวเอง

เรื่องนี้สะท้อนว่าปัญหาที่เกิดขึ้นกับ BNK48 ว่าทำไมเมมเบอร์คนนั้นไม่ติดหรือคนนี้ติด ก็เพราะว่ามันคือโลกแห่งธุรกิจทุนนิยมอยู่ที่ว่าใครจะขายได้

ที่มีคำว่า “ความพยายาม” เป็นแค่กิมมิคเท่านั้น…

นักเขียน : RicchanSama
ช่างภาพ : Pee Photograph

Written By

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ปฏิวัติวงการเพลงของจ็อบส์ vs. BNK48 ของจ็อบซังที่ทำให้ CD ขายได้อีกครั้ง

Entertainment

ปลอม! เปลือก!

Life

RIVER – BNK48 x A.P. Honda Thailand x GM Live

GM TV

BNK48 ส่งกำลังใจให้ มุกข์ลดา สารพืช เอ.พี. ฮอนด้า เรสซิ่ง

GM TV

10 ข่าวดังประจำปี 2018 ของวงการบันเทิงไทยและเทศ

Life

หลังฉากล่ามภาษามือช่อง 7 กับเพลงใหม่ BNK48-จุดยืนเพื่อคนหูหนวกรักดนตรีที่สวนทางลม

Interview

Advertisement
Connect
Newsletter Signup