Connect with us

Subscribe

Life

Robert Frank ภาพถ่ายที่ไม่ได้มีแต่แง่งาม มีบาดแผล มีความสั่น มีความดิบ มีความเบลอ มีความเจ็บ มีความเศร้า และมีชีวิต

เรื่อง : พวงสร้อย อักษรสว่าง 

เราเฝ้าหาความหมายของการบันทึก โดยเฉพาะการบันทึกผ่านภาพ เมื่อคนเราพูดถึงภาพ ความงามกลายเป็นส่วนประกอบที่คนมักนึกถึงเป็นอย่างแรก ความงามจากองค์ประกอบ ความงามจากสี แต่ Robert Frank นำพาเราสู่ความงามของความไม่งามตามกรอบทั่วไป ความงามของความจริง 

Robert Frank, photographed by Allen Ginsberg

Robert Frank เป็นช่างภาพชาวสวิส ผู้โลดแล่นทั้งในยุโรปและนิวยอร์ก ถือว่าเป็นปูชนียบุคคลในวงการภาพถ่าย รูปถ่ายเบลอ สั่น การจับช่วงเวลาธรรมดาสามัญ กลายเป็นการขยายขอบเขต ‘การมอง’ ของ ‘ความงาม’ ท่าที Snapshot ของเขาบันทึกความธรรมดาสามัญของการมีชีวิต และสร้างประวัติศาสตร์ศิลปะภาพถ่ายที่ละทิ้งท่ามาตรฐานนิยม หลังจากที่เขาถึงแก่กรรมไปเมื่อวันที่ 9 กันยายนที่ผ่านมา The Americans และงานเก่าๆ ของเขาได้กลับมามีชีวิตและย้ำความหมายของการบันทึกอีกครั้ง เมื่อใครคนหนึ่งจากไป เรายังมีภาพของเขาหลงเหลือไว้ไม่ใช่แค่ความทรงจำ แต่เป็นแผ่นฟิล์ม เป็นหนังสือ เป็นบันทึก

เราได้มีโอกาสไปงานนิทรรศการแสดงผลงานของ Rober Frank. Unseen จัดขึ้นที่ C/O Berlin ที่เบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี C/O Berlin เป็น Gallery Space ที่จัดงานด้านภาพถ่ายและ Visual Media เปิดนิทรรศการในช่วงอาทิตย์ของการสูญเสียของ Frank พอดี งานนิทรรศการนี้รวบรวมผลงานคัดสรร ตั้งแต่รูปถ่าย contact sheet ที่แสดงให้เห็นการเดินทางของชีวิตการทำงานของเขา และจะไม่พูดถึงงานนี้ก็คงเป็นไปไม่ได้ The Americans ผลงานเขย่าขอบเขตใหม่ของศิลปะภาพถ่าย

“That crazy feeling in America when the sun is hot on the streets and music comes out of the jukeboxes or form a nearby funeral, that’s what Robert frank has captured in tremendous photographs taken as he traveled on the road around practically 48 states in an old used car (on Guggenheim Fellowship) and with the agility, mystery, genius, sadness and strange secrecy of a shadow photographed scenes that have never been seen before in film. 

Jack Kerouac’s introduction

Contact Sheet 81 / U.S. 90, en route de Del Rio, Texas, 1956

“It was Texas, from where Mary and my children went home by plane. It was often difficult to travel with children”

ในปี 1955 แฟรงค์เดินทางข้ามประเทศอเมริกากว่าพันกิโลเมตร โดยได้รับทุนจาก Guggenheim Memorial มีจุดหมายคือการบันทึกชีวิตเหล่าอเมริกันชนผ่านสายตาของคนที่ไม่เคยเห็นมันมาก่อน เขาเดินทางไปเรื่อยๆ รถหนึ่งคัน ภรรยา และลูกสอง คล้ายตัวละครเอกในหนังสือ On the road ของนักเขียน Jack Kerouac ในยุค Beat generation หรือฮิปปี้ที่รักในอิสระ เชื่อในเสรีภาพ ไม่ฟุ้งเฟ้อ ละทิ้งขนบกรอบสังคมทั้งหลาย ช่วงทศวรรษ 50 เป็นยุคที่กลุ่มนักเขียนอเมริกันรวมตัวกัน สร้างการเคลื่อนไหวใหม่ทางวรรณกรรม โดยมี Kerouac เป็นหนึ่งในนั้น ซึ่ง Frank เองก็ได้สร้างสไตล์ที่สอดคล้องกับ Beat liturature เขาละทิ้งประเพณีนิยม ภาพถ่ายของเขาดิบ เบลอ สั่น underexposured ยะเยือก มืดมัว บรรจุมวลความธรรมดา ด้วยความตั้งใจอยากให้ภาพถ่ายของเขา ‘as true as possible’ และเพื่อบันทึกความจริงที่ไม่จำกัด – ว่าต้องสวย – ต้องเพอร์เฟค 

“I was tired of romanticism,” Frank กล่าวไว้

Processed with VSCO with m3 preset

หลังจาก first edition ได้ถูกตีพิมพ์ที่ฝรั่งเศส ในปี 1959 The Americans ได้ตีพิมพ์ในนิวยอร์ค 83 รูปขาวดำจากฟิล์มกว่า 600 ม้วนบันทึกกึ่งๆ ไดอารี่และสภาพสังคม ได้เปลี่ยนแปลงมุมมองภาพถ่าย ความก้ำกึ่งระหว่างภาพถ่ายสารคดีและการเล่าเรื่องแบบ road movie ตั้งคำถามถึงความงาม ความคมชัด และความหมายของการบันทึก แต่ในขณะเดียวกันก็มีบทวิจารณ์มากมายที่พูดถึงงานชุดนี้ว่าคนนอกอย่างเขาจงใจทำลายภาพความสวยงามของชีวิตอเมริกัน

Parade – Hoboken, New Jersey, 1955

Coffee shop, railway station – Indianapolis, 1956

Elevator, Miami Beach, 1955

ย้อนกลับไปในปี 1947 Frank เดินทางมายังนิวยอร์กเป็นครั้งแรกด้วยความหวังจะได้เจอกับโลกเสรีฟรีด้อม ช่างภาพวัย 22 อย่างเขาหอบกล้อง Rolleiflex และพอร์ทฟอลิโอจนได้มาเป็นผู้ช่วยช่างภาพในวงการแฟชั่น โลกของเขาในยุคนั้นเป็นภาพของคนล่าฝันที่เต็มไปด้วยความสวยความงาม และ ‘เงิน’ สุดท้าย Frank ละทิ้งวงการ ตัดสินใจเดินทางตามหาอิสระที่แท้ด้วยการไปเปรูและโบลิเวีย

“I was making a kind of diary. I was very free with the camera. I didn’t think of what would be the correct thing to do; I did what I felt good doing. I was like an action painter.”

หลังจากกลับมาจากยุโรป Frank โดนปฏิเสธหลายครั้งหลายคราจากหนังสือภาพถ่ายชื่อดังทั้งหลาย จนกระทั่งเขาได้ตีพิมพ์ The Americans

Venice, 1949

ชีวิตของ Frank ไม่ได้หยุดอยู่แค่การเป็นช่างภาพ เขาได้ริเริ่มเขยิบออกมาทำภาพเคลื่อนไหวเช่นกัน โดยได้ตั้งกลุ่ม New American Cinema ร่วมกับ Jonas Mekas, Peter Bogdanovich และเริ่มทำหนังในเวลาต่อมา แม้ว่าในชีวิตการทำงานของเขาจะโลดแล่นเป็นประกาย แต่ชีวิตส่วนตัวของ Frank ก็ทรมานจากการสูญเสียลูกทั้งสองคน

ศิลปะสำหรับบางคนอาจเป็นการเดินทางสู่ภายนอก บันทึกเก็บหน้าประวัติศาสตร์ของสังคม แต่ในขณะเดียวกัน มันก็อาจเป็นการบันทึกการเดินทางสู่ภายใน ปลดปล่อย ถ่ายทอด หาทางรักษาเยียวยาชีวิตกันต่อไป

ด้วยความเคารพและระลึกถึง

แด่ Robert Frank
Mary and Pablo, New York 1951

Written By

Damage joy of the JOKERs เราจะขำขันความขมขื่นของผู้อื่นได้ถึงขั้นไหน

Entertainment

Last night I saw you smiling เมื่อรอยยิ้มของเธอกลายเป็นความทรงจำของฉัน

Entertainment

บทสนทนาในสาทรซอยหนึ่งถึงชีวิต การเดิน และการนับ กับ อรวรรณ อรุณรักษ์

Interview

PARASITE : แด่ พรี ไวไพ (กรุณาอ่านแบบเกาหลี), หิน, น้ำท่วม และกลิ่นสาบปรสิต

Vision

Advertisement
Connect
Newsletter Signup