x

หากกล่าวถึงละครบุพเพสันนิวาสต้องถือว่าละครเรื่องนี้เป็นละครแห่งปีเลยก็ว่าได้ ด้วยเรตติ้งที่ถล่มทลายกว่า 7.3 และ 8.2 ในช่วงต้นเดือนมีนาคม ออนแอร์มาเพียงแค่ 3-4 ตอนเท่านั้น  ไม่เพียงเท่านั้นในโลกโซเซียลมีเดียมีการพูดถึง พร้อมติดแฮซแท็ก #บุพเพสันนิวาสจนถึงอันดับ 1 ทวิตเตอร์เทรนด์
 
แน่นอนความโด่งดังนี้เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยด้วยกัน ไม่ว่าจะเนื้อหา อารมณ์ของละคร รวมถึงตัวละคร ทำให้เกิดปรากฎการณ์และการจับกระแสเพื่อทำการตลาดขึ้นเยอะมากในสังคม โดยเฉพาะในโลกโซเซียลมีเดีย
 
ปัจจัยที่ทำให้บุพเพสันนิวาสโด่งดังเป็นที่นิยมของคนจำนวนมาก ณ ตอนนี้โดยส่วนตัวผู้เขียนคิดว่ามีอยู่ 4 ปัจจัยหลักๆ ด้วยกัน คือ
 
 1.เนื้อเรื่องละครมีลักษณะเป็นความรักแบบข้ามภพข้ามชาติ ถ้าย้อนกลับไปดูละครไทยในอดีตจะพบว่ามีละครแนวดังกล่าวนี้โลดแล่นอยู่บนหน้าจอโทรทัศน์มาจำนวนมาก อย่างเรื่องที่เป็นที่รู้จักกันมากๆ เลย เช่น  ทวิภพ อติตา บ่วงบรรจถรณ์ รวมถึงเรื่องอื่นๆ อีกจำนวนมาก เช่น ข้ามฟ้ามาหารัก นิราศสองภพ สู่ฝันนิรันดร์ เรือนมยุรา เป็นต้น ไม่เพียงเท่าบางเรื่องยังถูกนำกลับมาสร้างใหม่อยู่รอบด้วยซ้ำ 
 
2. เป็นละครแนวพีเรียด (Period) ละครอิงประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นภาพสะท้อนกระแสความโหยหาอดีต (Nostalgia) ของคนในสังคมไทย ยิ่งเรื่องบุพเพสันนิวาสที่ทีมผู้จัดพยายามสร้างความสัมพันธ์ให้กับละครและเนื้อหาความเป็นจริงทางประวัติศาสตร์ให้เป็นรูปธรรม จึงยิ่งทำให้ละครเกิดความน่าสนใจมากยิ่งขึ้น 
 
3. เป็นแนวละครแบบโรแมนติกคอมมาดี้ (Romantic Comedy) ที่เน้นความสนุกสนาน ไม่เครียด นางเอกมีความโก๊ะๆ แก่นๆ ตลกโปกฮา มีความสู้คน ชอบเถียง ไม่ใช่นางเอกแบบแนวบื้อๆ ที่วันๆ ก้มหน้ารับกรรม เป็นผู้ถูกกระทำฝ่ายเดียวตลอด ดังนั้นเนื้อเรื่องและแนวอารมณ์ของละครเรื่องบุพเพสันนิวาส จึงถือว่าตอบโจทย์รสนิยมของแฟนละครไทยอย่างมาก 4.  รวมถึงรูปร่างลักษณะของนักแสดง ที่ส่วนใหญ่จะเป็นผู้ชายที่รูปร่างกำยำล่ำสัน มีกล้ามแน่นๆ เป็นที่ต้องตาต้องใจของคนในสังคมจนเกิดกระแสอโยธยาคิวบอย (Cute Boy) บนโลกโซเซียล ไม่เพียงเท่านั้นบนโลกโซเซียลยังมีการจับคู่เกิดกระแสคู่จิ้นชายกับชายขึ้นด้วย ไม่ว่าจะคู่พี่หมื่นกับไอ้จ้อย หรือพี่หมื่นกับขุนเรือง ซึ่งตรงกระแสหนุ่มวายสาววายในสังคม 
 
 
ด้วยความโด่งดังและความนิยมอย่างล้มหลามของคนในสังคมไทยกับละครบุพเพสันนิวาส จึงทำให้เกิดปรากฏการณ์ต่างๆ ขึ้นในสังคม ไม่ว่ากระแสที่คนในสังคมจำนวนมากแต่งกายแบบย้อนยุคสมัยอยุธยาตามตัวละครในบุพเพสันนิวาส หรือแม้แต่รัฐบาลถึงกับไม่ห้ามข้าราชการแต่งกายชุดไทยเข้าทำงาน รวมถึงการโหมกระแสการท่องเที่ยว โดยมีการเชิญชวนให้นักท่องเที่ยวแต่งกายแบบตัวละครมาท่องเที่ยวสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดอยุธยา โดยทางกระทรวงวัฒนธรรมได้ปลุกกระแสคนไทยสนใจประวัติศาสตร์ จัดงานสัมมนาวิชาการถ่ายทอดความรู้เรื่องการแต่งกายผ้าไทย อาหารไทย ภาษาโบราณ รวมถึงกรมศิลปากร ได้จัดอบรมมัคคุเทศก์ ท่องเที่ยวตามรอยเส้นทางในละครเรียนรู้ประวัติศาสตร์จากสถานที่จริง
 
 
นอกจากบุพเพสันนิวาสจะทำให้เกิดปรากฏการณ์สำคัญหลายต่อหลายอย่างในสังคม ยังมีการจับกระแสละครเพื่อการโฆษณาสินค้าของธุรกิจต่างๆ โดยเฉพาะบนโลกออนไลน์ ก็ใช้กระแสของละครในการช่วยเป็นสื่อโฆษณาทางการตลาดด้วย อย่าง บริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง เอไอเอส หรือแม้แต่เพจดังๆ ในบนเฟสบุ๊คโดยเฉพาะเพจทำอาหาร ก็ออกมาทำอาหารหรือขนมตามละคร ไม่ว่าจะเป็น มะม่วงน้ำปลาหวาน กุ้งเผาน้ำจิ้มซีฟู้ด หมูโสร่ง ทองหยิบทองหยอด 
 
หรือแม้แต่เพจรีวิวสอนแต่งหน้า ขายครีมลดความอ้วนอะไรมากมาย  การ หรือแม้แต่ในแง่วิชาการหนังสือที่เกี่ยวข้อง หอสมุดดังๆ อย่างหอสมุดมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ยังได้ใช้กระแสดังกล่าวแนะนำและชักชวนให้คนในสังคมอ่านหนังสือที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์
 
 
หรือมีการจัดงานสัมมนาเกี่ยวกับเรื่องราวในสมัยอยุธยา หรือตามรอยประวัติศาสตร์จากละคร ขึ้นจำนวนมาก และแน่นอนว่าไม่ใช่เพียงแค่ทางโลกเท่านั้นที่จะเกาะเกี่ยวกับกระแสละครดังบุพเพสันนิวาส ในองค์กรศาสนาอย่างกรณีพระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี หรือ ท่านวอ พระนักเทศน์ชื่อดังของเมืองไทยก็ไม่พลาดที่จะขอเกาะเกี่ยวกับแสดังกล่าวด้วยเช่นกัน
 
แน่นอนหากดูกิจกรรมต่างๆ ของพระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี หรือ ท่านวอ จะเห็นได้ว่าท่านเป็นพระสงฆ์ชื่อดังที่นิยมจับกระแสในสังคมอยู่เสมอมา ไม่ว่าจะเป็นกระแสทางการเมือง เราก็จะเห็นท่านวอ ออกวิพากษ์วิจารณ์อยู่อย่างต่อเนื่องจนทำให้เกิดคำพูดเด็ดๆ อยู่หลายคำพูด เช่น  “ฆ่าเวลาบาปกว่าฆ่าคน” ที่โพสในทวิตเตอร์ส่วนตัวก่อนเกิดเหตุการณ์สลายการชุมชนในปี 2553 เพียงหนึ่งวัน
 
 
หรือล่าสุดกับวลีในเชิงคำถามที่ว่า “เหตุใดชนชั้นกลางที่มีการศึกษาถึงอยู่ตรงข้างประชาธิปไตย” เพื่อครั้งมาเป็นองค์ปาฐกในงานผ้าป่า 45 ปี 14 ตุลา เมื่อวันที่ 11 มีนาคมที่ผ่านมา หรือจับกับกระแสดาราดัง รายการโทรทัศน์ดังๆ ไม่ว่าจะการออกรายการวู้ดดี้เกิดมาคุย เป็นเจ้าภาพจัดงานบวชให้กับดาราดังท่านหนึ่งตอนเกิดเหตุการณ์ “กราบรถกู” หรือจัดงานแต่งงานให้ดาราอดีตนางงามดังอย่าง คุณปุ๋ม ปนัดดา หรือแม้แต่กระแสโครงการก้าวคนละก้าวของพี่ตูน บอดี้สแลม ที่ท่านวอ ได้จัดงานสืบชะตาหลวงแบบล้านนาโบราณพร้อมสมทบทุนร่วมโครงการด้วยเงิน 20 กว่าล้านบาท และยังไม่พอยังกล่าวชื่นชมพี่ตูนด้วยการเปรียบเทียบว่ามีลักษณะของการเป็นตนบุญ ที่คล้ายกับครูบาศรีวิชัยด้วย
 
 
ด้วยความโด่งดังและกระแสความนิยมบุพเพสันนิวาสอย่างล้นหลาม อาจจะบวกกับกลยุทธ์ทางการตลาดของสำนักไร่เชิญตะวันของท่านวอ จึงได้จัดกิจกรรมเททองหล่อระฆังชัยยะมงคลประจำศูนย์วิปัสสนาสากลไร่เชิญตะวันของท่านที่ จ.เชียงราย เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2561 โดยได้เชิญพี่หมื่นสุดหล่อ โป๊ป ธนวรรธน์ วรรธนะภูติ ทีมนักแสดง และทีมผู้จัดทำละครบุพเพสันนิวาสเข้าร่วมกิจกรรม
 
รวมถึงพาพี่หมื่นเดินชมตลาดพื้นบ้านกิจกรรมของสำนักที่ได้จัดขึ้น ในงานมีแฟนคลับของพี่หมื่นและละครบุพเพสันนิวาสร่วมแต่งตัวย้อนยุคตามตัวละครในเรื่องมาร่วมงานอย่างคึกครื้น ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่ากิจกรรมที่จัดขึ้นของศูนย์วิปัสสนาสากลไร่เชิญตะวันนั้น จึงเป็นส่วนหนึ่งของการเกาะเกี่ยวกับกระแสละครดังบุพเพสันนิวาส และพี่หมื่นของท่านมหาก็เป็นส่วนสำคัญเพื่อช่วยสร้างชื่อเสียงให้กับสำนักและตัวท่านเอง 
 

 
แต่อย่างไรก็ตามกระแสของบุพเพสันนิวาสในครั้งนี้ ก็ไม่ได้หมายถึงว่ามีเพียงท่านวอคนเดียวเท่านั้นที่พยายามจับกระแสดังกล่าว ยังมีคนอื่นๆ อีกมาก อย่างกลุ่มสายงานวิชาการ ทั้งนักวิชาการ สถาบันการศึกษาหลายต่อหลายที่ก็ออกมาสร้างองค์ความรู้ทางวิชาการโดยการจัดเวทีสัมมนา แนะนำหนังสือ ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาทางประวัติศาสตร์ในละคร (อาจจะรวมถึงตัวผู้เขียนในครั้งนี้ด้วย) หรือ บริษัทใหญ่น้อยโดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจส่วนตัวบนโลกออนไลน์ ก็พยายามเกาะเกี่ยวกระแสดังกล่าวนี้เพื่อสร้างชื่อเสียง 
 
เพื่อโปรโมท โฆษณาผลงาน ผลิตภัณฑ์ สินค้า หรือ ขนม อาหาร ที่เป็นธุรกิจของตัวเองด้วยเช่นกัน และก็เช่นกันผมก็ต้องขอปิดท้ายไว้นะครับว่า ถึงแม้กิจกรรมเหล่านี้จะเกิดขึ้นโดยวัตถุประสงค์ใด หรือแม้แต่เพื่อเกาะกระแสละครดังกล่าว เพื่อสร้างชื่อเสียง หรือ เพื่อโฆษณาโปรโมท หรือ ความรู้ในด้านวิชาการต่างๆ สิ่งเหล่านี้ไม่ได้เป็นเรื่องผิด ในทางกลับกันกระแสดังกล่าวยังช่วยสร้างประโยชน์ สร้างองค์ความรู้ให้กับคนในสังคมด้วยซ้ำไป  
 
อ้างอิง
เมทินี ทองศรีเกต, พฤติกรรมการดูละครทางโทรทัศน์ของวัยรุ่นในเขตกรุงเทพมหานคร, การศึกษาเฉพาะบุคคลตามหลักสูตร บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต , มหาวิทยาลัยกรุงเทพฯ , 2552.
บุพเพสันนิวาส ฟีเวอร์!! วธ.โหนกระแส จัดสัมมนา-ท่องเที่ยวคนไทยเรียนรู้ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม , ไทยโพสต์, http://www.thaipost.net/main/detail/4723 , สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2561.
เผยพฤติกรรม “สาววาย” สายเปย์ตัวจริง นักการตลาดต้องรู้, Marketingoops , https://www.marketingoops.com/reports/research/consumer-insight-yaoi-thai/ , สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2561.
วิเคราะห์ “บุพเพสันนิวาส” ละครกู้วิกฤตเรทติ้งช่อง 3 กับแนวทางในอนาคต , brandinside.asia,  https://brandinside.asia/buppesannivas-up-rating-channel3/ , สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2561.
บุพเพสันนิวาสฟีเวอร์!! พี่หมื่นร่วมเททองหล่อระฆังไร่เชิญตะวัน ออเจ้าแต่งไทยต้อนรับคึกคัก , ประชาชาติธุรกิจ, https://www.prachachat.net/spinoff/entertainment/news-137316 , สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2561.