x

หลังจากภาพข่าวที่อดีตนายก ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร มีภาพออกมาว่าเดินชอปปิ้งห้างดังกลางมหานครลอนดอน ฝั่งไทยก็มีเสียงอื้ออึงว่า อดีตนายกฯยิ่งลักษณ์อยู่ในอังกฤษในสถานะอะไร?
 
เราจะพาไปหาคำตอบว่า ถ้าคนไทยจะอพยพไปอยู่อังกฤษเป็นระยะเวลาหลายปีโดยไม่ใช้วิธียอดฮิตอย่าง นักเรียนใบอนุญาต, ทำงาน Work permit หรือวีซ่าคู่สมรส จะมีทางใดบ้าง?
 
ซึ่งบางช่องทางอาจจะเป็นวิธีที่อดีตนายกรัฐมนตรีหญิงผู้นี้เข้าไปที่อังกฤษก็เป็นได้
 
1. สมัครเป็นผู้ลี้ภัย (refugee)
 
เมื่อคุณบินไปถึงเกาะอังกฤษเพื่อจะขอลี้ภัยนั้น คุณต้องเริ่มจากการ ยื่นร้องเป็นผู้ขอสถานภาพผู้ลี้ภัย (Asylum seekers) โดยคุณต้องรีบแจ้งความจำนงเมื่อคุณไปถึง เพราะหากคุณอยู่จนวีซ่าที่คุณถือเข้ามาขาดซะก่อน คุณจะโดนจับโดยตำรวจคนเข้าเมืองและต้องให้ตำรวจตม.จะเป็นผู้ดำเนินการขอวีซ่าให้ 
 
แต่ช้าก่อนหากคุณคิดว่าจะเก็บกระเป๋า ซื้อตั๋วเครื่องบินไปอังกฤษเพราะช้ำรักอยู่เมืองไทยไม่ได้ลาทีนะบางกอก อย่าลืมว่าอังกฤษเองก็ไม่ได้เปิดประตูต้อนรับผู้อพยพมากนัก แม้ว่าประเทศอังกฤษเป็นประเทศที่มีอัตราส่วนของผู้อพยพเข้าไปอยู่อาศัยมากกว่ามีคนอพยพย้ายออกมาจากอังกฤษ จนเป็นเหตุนักการเมืองฝ่ายขวาอย่างนายไนเจล ฟาราจ (Nigel Farage) ก็ใช้ประเด็นผู้อพยพทั้งเหตุผลทางเศรษฐกิจหรือผู้ลี้ภัย รณรงค์ให้คนอังกฤษโหวตออกจากสหภาพยุโรปมาแล้ว 
 
สำหรับประเทศอังกฤษ ผู้ลี้ภัย หมายถึง  คนที่ต้องหนีภัยต่อชีวิตและการประหัตประหารที่ไม่เป็นธรรม การถูกขู่และคุกคามชีวิตเพียงเพราะ คุณมีเชื้อชาติ ศาสนา สัญชาติ หรือมีความคิดทางการเมืองวัฒนธรรมและสังคมแตกต่างออกไป และความต่างเหล่านี้กลับพาคุณไปสู่การคุกคามชีวิต  ที่สำคัญรัฐของประเทศบ้านเกิดอาจไม่ให้ความคุ้มครองคุณได้ ทางรอดของคุณคือต้องเอาตัวรอดโดยลี้ภัยออกมาจนกว่าสถาณการณ์ในบ้านเกิดคุณนั้นเปลี่ยนไป (ที่จริงนี่คือนิยามของคำว่า ผู้ลี้ภัยตามมาตรฐานสากลนี่ล่ะ)
 
คนดังๆ ในอังกฤษที่เป็นผู้ลี้ภัยก็เช่น นักร้องสาว ริต้า ออร่า (Rita Ora) ที่ครอบครัวหนีสงครามโคโซโว หรือ แรปเปอร์สาวอย่าง เอ็มไอเอ (M.I.A) โรงเรียนของเธอก็ถูกเผาในช่วงการต่อสู้ระหว่างรัฐบาลศรีลังกา และ กลุ่มกบฎพยัคย์ทมิฬอีแลม 
 
ย้อนกลับมาคุยที่ประเด็นหลักกันต่อ อังกฤษเองไม่ได้ให้สถานภาพผู้ลี้ภัยกับใครก็ได้ ผู้เดินทางที่สมัครพิจารณาเป็นผู้ลี้ภัยจะเรียกว่า ผู้ขอสถานภาพผู้ลี้ภัย (Asylum seeker) เสียก่อน หลังจากการยื่อคำร้องต่อเจ้าหน้าที่ตรวคนเข้าเมือง โดนจะมีการจัดให้คุณได้สัมภาษณ์ โดยเนื้อหาการสัมภาษณ์คือ ทำไมคุณอาจจะเป็นอันตรายต่อชีวิตหากคุณต้องโดนเนรเทศกลับไทย คุณจะต้องเล่าว่าคุณโดนประหัตประหารอย่างไร ถูกคุกคามต่อชีวิตมาหรือไม่ ทำไมคุณถึงกลัวการกลับไปที่ประเทศของตัวเอง  คุณต้องพิสูจน์และเตรียมหลักฐานเพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองใช้เพื่อประกอบการตัดสินใจ โดยอาจจะใช้ระยะเวลาประมาณหกเดือนในการพิจารณาว่าคุณเป็นผู้ลี้ภัยจริงหรือไม่ อีกทั้งเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองอาจจะเช็กประวัติว่าคุณไม่ได้หนีมาเพราะมีคดีอาญา โดยคดีอาญานั้นไม่ใช่เครื่องมือทางการเมืองและเป็นการกลั่นแกล้ง
 
หากคุณได้รับการพิจารณาว่าเป็นผู้ลี้ภัยจริง คุณจะได้วีซ่าผู้ลี้ภัยที่ให้สิทธิการอยู่อาศัยชั่วคราวห้าปี) หากผ่านไปห้าปีสถานการณ์ในประเทศยังเป็นอันตราย ผู้ถือวีซ่าผู้ลี้ภัยชั่วคราวสามารถสมัครขอมีถิ่นพำนักถาวรในประเทศอังกฤษได้ ตั้งแต่มกราคมจนถึงกันยายน 2561 มีผู้ยื่นคำร้องขอพิจารณาเป็นผู้ลี้ภัยจำนวน 8,147 เคส 
 
อย่างไรก็ตามเมื่อคุณได้รับสถานภาพผู้ลี้ภัย คุณต้องไม่เดินทางกลับไปประเทศบ้านเกิดไม่งั้นสถานภาพผู้ลี้ภัยของคุณจะโดนยกเลิกได้ทันที ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
 
...
 
2. วีซ่านักลงทุน (Tier 1 Investor Visa)
 
หากคุณไม่อยากจะเป็นผู้ลี้ภัย คุณก็อาจจะเลือกที่จะถือวีซ่าประเภทหนึ่ง ชนิดนักลงทุนหลังจากเศรษฐกิจอังกฤษซบเซา รัฐบาลอลังกฤษในยุคของอดีตนายกเดวิด คาเมร่อน ได้พยายามมีมาตรการดึงดูดนักลงทุน เพื่อแผนเศรษฐกิจระยะยาวและเพิ่มการจ้างงานจากการลงทุนของผู้อพยพกลุ่มนี้ 
 
 เงื่อนไขการถือวีซ่านักลงทุนคือ คุณไม่ใช่คนในสหภาพยุโรปหรือสวิสเซอร์แลนด์ที่มีเงินมากกว่าสองล้านปอนด์ขึ้นไป หรือประมาณแปดสิบเก้าล้านบาท เพื่อใช้ในการลงทุนที่ประเทศอังกฤษ โดยค่าธรรมเนียมในการขอวีซ่าประมาณ 1,561 ปอนด์ มีบัญชีธนาคารในประเทศอังกฤษ และ อายุ 18 ปีขึ้นไป โดยวีซ่านักลงทุนอาจจะให้สิทธิการอยู่อาศัยสูงสุดเป็นระยะเวลาสามปีสี่เดือน โดยสามารถยื่นขอขยายเพิ่มเติมระยะเวลาอยู่อาศัยได้เพิ่มอีกสองปีหลัง
 
หากความสามารถในการเปย์หรือลงทุนของคุณมีมากกว่านั้น หลังจากลงทุนก้อนแรกมาสองปีคุณสามารถลงทุนเพิ่มอีกสิบล้านปอนด์ หรือ ห้าล้านปอนด์อีกสามปี คุณก็สามารถที่จะขอวีซ่าถาวรเพื่อการพำนักอย่างสบายใจในประเทศอังกฤษได้เลย 
 
ใช้เงินอย่างไรที่อังกฤษดี? เงินสองล้านปอนด์นี้ต้องอยู่ในสถาบันการเงินของอังกฤษและสามารถพร้อมใช้สำหรับการลงทุนได้ทันที โดยนักลงทุนสามารถเลือกที่จะเอาเงินไปลงทุนในพันธบัตรของรัฐบาลอังกฤษ ลงทุนเพื่อการให้กู้ และทุนเรือนหุ้น (Share capital) หรือ ค้าขายกับบริษัทที่จดทะเบียนในอังกฤษ หากคุณถือวีซ่านักลงทุน คุณสามารถทำงาน(ยกเว้นบางอาชีพ) หรือจะเลือกเป็นนักเรียนเรียนก็ได้  แต่ข้อจำกัดของวีซ่านักลงทุนคือ คุณไม่สามารถนำเงินไปลงทุนในกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ หรือ ทำงานเป็นนักกีฬาหรือโค้ชนักกีฬาอาชีพ ทำงานเป็นทันตแพทย์หรือแพทย์ และเบิกจ่ายประโยชน์จากกองทุนสาธารณะ 
 
ผู้เขียนเองไม่มีข้อมูลที่จะทราบว่าคนดังในเมืองไทยทีอยู่ในอังกฤษหลายๆ คนนั้นอยู่ในฐานะใดบ้าง บางท่านสื่อมวลชนก็รายงานว่าหนีคดีอาญาขับรถชน บางท่านก็มีคดีที่บางเสียงก็บอกว่าเป็นคดีอาญา บางเสียงก็บอกว่ากลั่นแกล้งทางการเมือง หรือ นักธุรกิจไทยที่เข้าไปลงทุนในนามส่วนบุคคลหรือกลุ่มธุรกิจก็มี หลักการพิจารณาวีซ่าก็ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง หรือบางรายวีซ่าก็อาจจะหมดอายุกลายเป็นคนเคยพำนักในประเทศอังกฤษ ก็ไม่ขออกความเห็นรายบุคคล
 
ผู้เขียนในฐานะที่เคยเป็นนักเรียนอยู่ในประเทศอังกฤษก็ขอแชร์ประสบการณ์ว่า หากคิดจะไปอยู่อาศัยในประเทศอังกฤษ ก็ต้องมีวีซ่าที่ถูกกฎหมาย สื่อสารทักษะภาษาอังกฤษได้ ปรับตัวกับสังคมวัฒนธรรมใหม่ๆ ที่สำคัญคนอังกฤษมารยาทดีมากเราต้องหัดพูดติดปากว่า ขอบคุณ ขอโทษ หรือสวัสดีทักทายผู้คน แค่นี้คุณก็พร้อมรับมือความหนาวความมืดและบรรยากาศฝนพรำในอังกฤษได้แล้ว