Connect with us

Subscribe

Life

‘กาลิเลโอ คินี’ และแบบร่าง พระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช รัชกาลที่ 6 ที่ถูกซ่อนไว้กว่า 107 ปี

ในบรรดาศิลปินชาวอิตาลีที่เดินทางข้ามทะเลมาทำงานในสยาม ชื่อของ กาลิเลโอ คินี คือศิลปินคนสำคัญที่รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดปรานฝีมือเป็นพิเศษถึงขั้นทาบทามให้มาถวายงานยังสยาม เพื่อให้มาเขียนภาพบนเพดานโดมของพระที่นั่งอนันตสมาคมเป็นหลัก

gmlive-galileochini

Reasons to Read

  • ในบรรดาศิลปินชาวอิตาลีที่เดินทางข้ามทะเลมาทำงานในสยาม ชื่อของ กาลิเลโอ คินี คือศิลปินคนสำคัญที่รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดปรานฝีมือเป็นพิเศษถึงขั้นทาบทามให้มาถวายงานยังสยาม เพื่อให้มาเขียนภาพบนเพดานโดมของพระที่นั่งอนันตสมาคมเป็นหลัก
  • ค้นพบภาพร่างสีฝุ่นพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ที่ถูกพับเก็บไว้ในหีบร่วม 107 ปี ท่ามกลางมรดกของชาตินับหมื่นชิ้นในคลังของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เป็นภาพต้นแบบของจริงของศิลปิน ‘กาลิเลโอ คินี’ 
  • พระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช ใน พ.ศ. 2454 ซึ่งรัชกาลที่ 6 ทรงโปรดให้มีการจัดอย่างยิ่งใหญ่ เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ไทยที่ได้มีการเชิญพระประมุข ทูตานุทูต ราชวงศ์ ผู้แทนจากรัฐบาลจากต่างประเทศ เข้าร่วมงาน อาทิ ฝรั่งเศสและสหรัฐอเมริกา ซึ่งในภาพร่างของคินีชิ้นนี้ก็มีการบันทึกไว้เช่นกัน

ถือได้ว่าเป็นข่าวที่สร้างความตื่นเต้นให้ทั้งในแวดวงศิลปะและประวัติศาสตร์อยู่ไม่น้อยเมื่อมีการยืนยันอย่างชัดเจนแล้วว่า การค้นพบภาพร่างสีฝุ่นพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ที่ถูกพับเก็บไว้ในหีบมาร่วม 107 ปี ท่ามกลางมรดกของชาตินับหมื่นชิ้นในคลังของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เป็นภาพต้นแบบของจริงที่ศิลปินชาวอิตาลี ‘กาลิเลโอ คินี’ (Galileo Chini)’ ร่างขึ้นก่อนที่จะพัฒนาไปเป็นภาพจิตรกรรมภายใต้หลังคาโดมของพระที่นั่งอนันตสมาคม ซึ่งแต่ละทิศของโดมได้บันทึกเหตุการณ์สำคัญในแต่ละรัชสมัยไว้ โดยหนึ่งในภาพแห่งความประทับใจของคินี คือการได้เข้าไปมีส่วนร่วมในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งนับว่าเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ไทยที่มีการเชิญแขกเหรื่อและทูตานุทูตจากประเทศตะวันตกเข้าร่วมงาน แน่นอนว่าภาพประวัติศาสตร์เหล่านั้นย่อมถูกบันทึกลงในฝีแปรงของคินีด้วยเช่นกัน

‘กาลิเลโอ คินี’ (Galileo Chini) ศิลปินชาวอิตาลี

คินีและความทรงจำแห่งสยาม

ในบรรดาศิลปินชาวอิตาเลียนที่เดินทางข้ามทะเลมาทำงานในสยาม ชื่อของกาลิเลโอ คินี คือศิลปินคนสำคัญที่ในหลวง รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดปรานฝีมือเป็นพิเศษถึงขั้นทาบทามให้มาถวายงานยังสยาม เพื่อให้มาเขียนภาพบนเพดานโดมของพระที่นั่งอนันตสมาคมเป็นหลัก 

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงทอดพระเนตรผลงานของศิลปินชาวฟลอเรนซ์คนนี้เมื่อคราวที่พระองค์เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรงานเทศกาลศิลปะเวนิสเบียนนาเล (La Biennale di Venezia) ณ เมืองเวนิส ในระหว่างเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 2 และด้วยความที่คีนีมีความสนใจในศิลปะสไตล์โอเรียนทัลเป็นทุนเดิม เขาจึงไม่ลังเลที่จะเซ็นสัญญาทำงานกับราชสำนักไทยเป็นเวลา 30 เดือน แต่กว่าจะได้มาถึงเมืองไทยก็หลังจากรัชกาลที่ 5 เสด็จสวรรคต และเปลี่ยนแผ่นดินสู่รัชกาลที่ 6 (พ.ศ. 2454-2456) และนั่นจึงทำให้คินีได้เข้าร่วมพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช ซึ่งเป็นที่สุดความทรงจำแห่งสยามที่เขาต้องการถ่ายทอดลงบนภาพเขียนเฟรสโก้ในพระที่นั่งอนันตสมาคม 

แต่ก่อนที่คินีจะลงมือวาดภาพของจริงนั้น จำเป็นต้องมีการร่างภาพทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่ โดยภาพร่างขนาดเล็ก (ขนาด 60×102 เซนติเมตร) แบบไม่ละเอียดนั้นมีจัดแสดงให้ชมอยู่ที่อาคารนิทรรศการถาวร ห้องจิตรกรรมในราชสำนัก พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป มานานแล้ว แต่สำหรับแบบร่างขนาดใหญ่ สัดส่วน 1 ต่อ1 เทียบเท่าภาพของจริงนั้นเพิ่งจะถูกค้นพบไม่นานมานี้ด้วยความบังเอิญ และกำลังจะได้รับการอนุรักษ์พร้อมเปิดให้ประชาชนได้เห็นขั้นตอนการอนุรักษ์ภาพเก่าอายุนับร้อยปีอย่างใกล้ชิด ซึ่งทางฝ่ายกลุ่มวิทยาศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์บอกกับเราว่าไม่ง่ายนักที่จะซ่อมแซมภาพขนาดใหญ่ ซึ่งมีสีหลุดล่อนออกมาเช่นนี้

คติธรรมเนียมใหม่ในแบบร่างพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช รัชกาลที่ 6

สำหรับแบบร่างพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช รัชกาลที่ 6 ชิ้นนี้แม้จะไม่ได้มีลายเซ็นของคีนีกำกับไว้อย่างภาพอื่นๆ แต่ทายาทชั้นหลานของคินีที่อยู่ในประเทศอิตาลี รวมถึง อาจารย์อำมฤทธิ์ ชูสุวรรณ อดีตคณบดีคณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ต่างก็ยืนยันตรงกันว่า ด้วยการเขียนเส้นรอบนอกวัตถุด้วยสีดำหนาก่อนลงสีฝุ่นอันเป็นซิกเนเจอร์ของคินีที่มีอยู่ทุกภาพ รวมทั้งการจัดองค์ประกอบของภาพที่คล้ายคลึงกับภาพร่างที่จัดแสดงอยู่ในห้องจิตรกรรมในราชสำนัก ดังนั้น ภาพร่างสีฝุ่นบนผืนผ้าใบรูปครึ่งวงกลมขนาด 9.34×5.12 เมตร ที่ค้นพบชิ้นนี้จะเป็นของใครไม่ได้นอกจาก กาลิเลโอ คินี และนี่ก็เป็นภาพเดียวในโดมพระที่นั่งอนันตสมาคมที่ศิลปินเขียนขึ้นจากประสบการณ์จริงที่ศิลปินได้ไปเห็นมาจริง

ทั้งนี้ในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้มีการจัดพระราชพิธีบรมราชาภิเษกขึ้น 2 ครั้ง คือ พระราชพิธีบรมราชาภิเษกเฉลิมพระราชมณเฑียร ในปี พ.ศ. 2453 เป็นการจัดงานอย่างสังเขป งดงานรื่นเริง เนื่องจากจัดขึ้นหลังจากรัชกาลที่ 5 เสด็จสวรรคตไม่นาน ต่อมาคือ พระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช ในปี พ.ศ. 2454 ซึ่งโปรดให้มีการจัดอย่างยิ่งใหญ่ และนี่เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ไทยที่ได้มีการเชิญพระประมุข ทูตานุทูต ราชวงศ์ ผู้แทนจากรัฐบาลจากต่างประเทศ เข้าร่วมงาน อาทิ ฝรั่งเศส และสหรัฐอเมริกา ซึ่งในภาพร่างของคินีชิ้นนี้ก็มีการบันทึกไว้เช่นกัน

อีกสิ่งที่เปลี่ยนแปลงในรัชสมัยนี้คือการเปลี่ยนสถานที่สำหรับประกอบพิธีการจากพระที่นั่งไพศาลทักษิณมายังพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท คินีได้เลือกช่วงตอนสำคัญที่สุดของพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชนั่นก็ช่วงที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จออกมหาสมาคม ณ มุขเด็จพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ซึ่งช่วงเวลาที่พระองค์ปรากฏตัวให้พสกนิกรได้เห็นเป็นครั้งแรก ณ มุขเด็จ มีความหมายเป็นนัยถึงการที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเป็นพระเจ้าแผ่นดินอย่างสมบูรณ์ 

ในหลวง รัชกาลที่ 6 ในภาพของคินี 
พระองค์จริงในภาพถ่าย 
บุคคลที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ 
พระราชอาคันตุกะและทูตานุทูตต่างประเทศ
เจ้าพนักงานประโคมมหรทึกและเจ้าพนักงานเป่าแตรไทย

แม้ภาพชิ้นนี้จะเป็นเพียงภาพร่างที่จะถูกนำไปกรุใต้โดมพระที่นั่งอนันตสมาคมก่อนตัดสินใจวาดเป็นภาพจริง (ภาพจริงมีการปรับเปลี่ยนองค์ประกอบไปมากพอสมควร) ทว่าคินีก็ใส่รายละเอียดของชิ้นงานไว้อย่างครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นโทนสีของเสื้อผ้า บรรยากาศที่มาจากโทนสีในวันงานจริง เสื้อผ้าเครื่องแต่งกายของเหล่ามหาดเล็ก ความละเอียดของเครื่องทรง พระมงกุฎ รวมทั้งภาพของบุคคลจริงในประวัติศาสตร์ ซึ่งใบหน้าที่ชัดเจนที่สุดไม่มีสีหลุดร่อน ได้แก่ ใบหน้าของเจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) ผู้ที่ให้บ้านพักริมน้ำเจ้าพระยาแก่คินี นั่นเอง 

ด้วยความที่ภาพนี้มีอายุราว 107 ปี ประกอบกับถูกพับเก็บในหีบมาแต่เดิม ส่งผลทำให้ภาพร่างสีฝุ่นพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้รับความเสียหายอยู่มาก อีกทั้งด้วยขนาดภาพที่ใหญ่จึงทำให้ยากแก่การซ่อมแซม ทว่าเนื่องในวโรกาส พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ์ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว กรมศิลปากร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป จึงได้นำภาพชิ้นนี้มาจัดแสดงอีกครั้งเพื่อให้คนไทยได้มีความเข้าใจในงานพระราชพิธีครั้งสำคัญมากยิ่งขึ้น และที่พิเศษก็คือเร็วๆ นี้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป จะเปิดโอกาสให้ประชาชนได้เห็นขั้นตอนของการซ่อมแซมงานวัตถุโบราณที่ไม่ได้มีโอกาสให้เห็นบ่อยนัก สามารถติดตามความเคลื่อนไหวของการเปิดให้เข้าชมได้ที่ www.facebook.com/TheNationalGalleryThailand

ภาพร่างพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 6 สีน้ำมันบนผืนผ้าใบ จัดแสดงในหอศิลป์เดิม
ภาพจริงในพระที่นั่งอนันตสมาคม
พระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช รัชกาลที่ 6 

ภาพ : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป

Written By

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

อยากได้อะไรเป็นของขวัญปีใหม่ให้กับตัวเอง

Life

มองอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าไทย ผ่านเลนส์
ดร.ยศพงษ์ ลออนวล

Life

สู่บทเรียน “ธนาคารกลางท่ามกลางความท้าทาย” ของผู้ว่าการวิรไท

Interview

ประสิทธิ์ เจียวก๊ก : Giving is Important to Business

Interview

Inspiring WATCHES

Life

เปิดใจ ‘วี BNK48’ กับบทนางเอกครั้งแรก

GM TV

Advertisement
Connect
Newsletter Signup