Connect with us

Subscribe

Life

เอ็นโดรฟิน สารแห่งความสุข สมดุลที่เราสร้างได้ บวกความหมายของคำว่า ‘ฟิน’

รู้จัก “เอ็นโดรฟิน” สารแห่งความสุข ที่ช่วยลดความรู้สึกเจ็บปวด คลายความเครียดกังวล เพิ่มระดับความสุข ซึ่งในวงการนักวิ่งที่มีศัพท์เฉพาะใช้เรียกความรู้สึกกระชุ่มกระชวยหลังวิ่งเสร็จหมาดๆ ว่า ‘Runner’s High’

Reason To Read

  • สารเคมีในสมองที่ชื่อว่า ‘เอ็นโดรฟิน’ ทำหน้าที่ช่วยลดความรู้สึกเจ็บปวด คลายความเครียดกังวล เพิ่มระดับความสุข ความพึงพอใจ และทำให้รู้สึกผ่อนคลาย หากเป็นคนชอบออกกำลังกายจะมีประสบการณ์พบเจอกับสารเคมีตัวนี้อยู่บ่อยๆ โดยเฉพาะวงการนักวิ่งที่มีศัพท์เฉพาะใช้เรียกความรู้สึกกระชุ่มกระชวยหลังวิ่งเสร็จหมาดๆ ว่า ‘Runner’s High’
  • การได้ทำกิจกรรมที่ชอบจะทำให้เรารู้สึกมีความสุขเป็นพิเศษ ซึ่งนั่นเป็นผลจากการหลั่งสารเอ็นโดรฟินของสมองเพื่อให้ร่างกายได้รู้สึกดี เพราะหากร่างกายขาดเอ็นโดรฟินไปนานๆ จะส่งผลเสียต่อทั้งสุขภาพกายและใจ

การชมคอนเสิร์ต การทานอาหารอร่อย หรือการออกกำลังกาย หลังทำกิจกรรมเหล่านี้เคยสังเกตกันไหมว่าเราจะรู้สึกมีความสุขมากเป็นพิเศษ เป็นความอิ่มอกอิ่มใจหลังได้ทำสิ่งที่ชอบหรือบรรลุเป้าหมายสักอย่างหนึ่ง ทั้งยังช่วยให้รู้สึกอารมณ์ดีต่อไปอีกทั้งวัน หากจะเรียกความรู้สึกนี้ให้สั้นและเข้าใจง่ายคงต้องใช้คำว่า ‘อาการฟิน’

อย่างที่รู้กันว่าอารมณ์และความรู้สึกของมนุษย์ถูกควบคุมโดยสารเคมีในสมองซึ่งมีอยู่หลายชนิด แต่ละชนิดก็มีหน้าที่รับผิดชอบควบคุมร่างกายและจิตใจต่างกันไป โดยความรู้สึกเอิบอิ่มหรือมีความสุขหลังบรรลุเป้าหมายสักอย่างหนึ่งนั้นเกิดจากการทำงานของสารเคมีในสมองที่ชื่อว่า ‘เอ็นโดรฟิน’ (endorphine) ซึ่งหน้าที่ของเจ้าสารเคมีตัวนี้ก็คือ ช่วยลดความรู้สึกเจ็บปวด คลายความเครียดกังวล เพิ่มระดับความสุข ความพึงพอใจ และทำให้รู้สึกผ่อนคลาย หากเป็นคนชอบออกกำลังกายจะมีประสบการณ์พบเจอกับสารเคมีตัวนี้อยู่บ่อยๆ โดยเฉพาะวงการนักวิ่งที่มีศัพท์เฉพาะใช้เรียกความรู้สึกกระชุ่มกระชวยหลังวิ่งเสร็จหมาดๆ ว่า ‘Runner’s High’ เพราะร่างกายหลังใช้แรงหนักจะหลั่งสารเอ็นโดรฟินออกมาให้เรารู้สึกผ่อนคลายลง

กระนั้น ไม่ใช่การออกกำลังกายเพียงอย่างเดียวที่ทำให้ร่างกายเราได้สัมผัสความรู้สึกฟินจากสารแห่งความสุข แต่กิจกรรมอื่นอย่างการทานอาหารอร่อยๆ การนั่งสมาธิ การฟังเพลง การมีเพศสัมพันธ์ หรือกระทั่งการดูซีรีส์เรื่องโปรดก็ทำให้ร่างกายหลั่งสารเอ็นโดรฟินออกมาให้รู้สึกดีได้เช่นเดียวกัน

ขาดเอ็นโดรฟินไปจะอยู่อย่างไร?

ก่อนอื่นต้องบอกก่อนว่า ความสามารถที่แท้จริงของสารเอ็นโดรฟินนั้นคือการช่วยลดความเจ็บปวดและคลายความเครียด ซึ่งการทำงานของสารชนิดนี้มีความคล้ายคลึงกับสารเสพติดกลุ่มมอร์ฟีน (Morphine) หากแต่ว่าเอ็นโดรฟินไม่ใช่สารเสพติดที่ฉีดเข้าร่างกายได้เนื่องด้วยเกิดขึ้นจากกระบวนการธรรมชาติโดยสมอง ซึ่งจะผลิตสารเคมีชนิดนี้เมื่อรับรู้ว่าร่างกายกำลังเผชิญหน้ากับภาวะเครียด เจ็บปวด หรือวิตกกังวล เอ็นโดรฟินจะถูกส่งไปเพื่อกำจัดหรือบรรเทาความรู้สึกลบเหล่านั้น

ส่วนความสัมพันธ์ของสารเอ็นโดรฟินและการสร้างความสุขแม้ยังไม่มีใครกล้าฟันธงว่ามีกระบวนการอย่างไร แต่เชื่อกันว่าความรู้สึกพอใจที่เกิดขึ้นหลังทำกิจกรรมสักอย่างเป็นวิธีให้รางวัลร่างกายที่ได้ทำสิ่งที่ชอบโดยมีความสัมพันธ์กับการทำงานของสารเอ็นโดรฟิน ทว่าหากร่างกายขาดสารนำความสุขหรือมีระดับเอ็นโดรฟินต่ำก็อาจส่งผลต่อสุขภาพ อาทิ เกิดอาการซึมเศร้า วิตกกังวล รู้สึกหงุดหงิดฉุนเฉียว ปวดเมื่อยร่างกาย หรือนอนไม่หลับ

ด้วยเหตุนี้อาจทำให้เข้าใจได้ว่าทำไมหลายคนจึงมีพฤติกรรม ‘เสพติดกิจกรรม’ ที่ทำให้รู้สึกดี เช่น การออกกำลังกาย การทำความสะอาด การเข้าสังคม หรือกระทั่งการเข้าวัดทำบุญ เพราะตามธรรมชาติแล้วมนุษย์มักโหยหาความสุขและหลีกเลี่ยงความเจ็บปวด การได้ทำกิจกรรมที่สร้างความรู้สึกดีให้ร่างกายจึงเป็นเหมือนการเยียวยาหรือและทำให้ร่างกายโหยหาความรู้สึกดีที่เกิดจากกิจกรรมนั้น บางคนอาจเคยรู้สึกหงุดหงิด ไม่สบายใจ หรือเกิดอาการเศร้าโดยไร้สาเหตุเมื่อห่างจากกิจกรรมที่ชอบไปนานๆ ดังนั้น การหมั่นเติมความสุขให้ร่างกายด้วยการทำกิจกรรมที่สร้างความรู้สึกดีก็เป็นการดูแลสุขภาพที่สำคัญอย่างหนึ่ง 

มาถึงตรงนี้แล้วหลายคนอาจกำลังสงสัยว่า แล้วเอ็นโดรฟินไม่มีข้อเสียเลยหรืออย่างไร? เราขอบอกเลยว่า มี แต่สิ่งที่อันตรายไม่ใช่สารเอ็นโดรฟินที่หลั่งออกมาให้เรารู้สึกฟิน แต่เป็นพฤติกรรม ‘เสพติดกิจกรรม’ ที่เกิดจากตัวเราเองต่างหากที่ต้องระวัง อย่างเช่น การเสพติดการทานอาหารเพื่อเพิ่มความสุขอาจตามมาด้วยน้ำหนักหรือปัญหาสุขภาพ การเสพติดการออกกำลังกายจะทำให้รู้สึกผิดหวังหรือวิตกังวลเมื่อไม่ได้ทำ เป็นต้น 

อย่ามัวแต่ทำงานหรือเรียนหนักมากเกินไปจนระดับเอ็นโดรฟินลดลงฮวบโดยไม่รู้ตัว แบ่งเวลาวันละนิดวันละหน่อยไปจับกิจกรรมที่ช่วยเพิ่มระดับความสุขให้ตัวเองบ้าง เพื่อเป็นการดูแลสุขภาพทั้งกายและใจให้รู้สึกดีอยู่เสมอ แล้วเชื่อสิว่าสุขภาพที่ดีจากภายในจะช่วยให้คุณกลายเป็นคนที่แข็งแรงและมีความสุขจนถึงภายนอกเลยล่ะ

FYI : 

  • การห่างหายจากกิจกรรมผ่อนคลายหรือสิ่งที่ชอบไปนานๆ ส่งผลให้ร่างกายขาดความสุขจากสารเอ็นโดรฟิน อาจทำให้เกิดอาการหงุดหงิด ไม่สบายใจ หรือรู้สึกเศร้าโดยไร้สาเหตุ ดังนั้นอย่าลืมดูแลสุขภาพทั้งกายและใจด้วยการแบ่งเวลาจากภาระหน้าที่ไปทำกิจกรรมที่ทำให้มีความสุขบ้าง เพื่อรักษาสมดุลให้ร่างกายได้รับความสุขจากสารเอ็นโดรฟินอยู่เสมอ

Written By

อยากได้อะไรเป็นของขวัญปีใหม่ให้กับตัวเอง

Life

มองอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าไทย ผ่านเลนส์
ดร.ยศพงษ์ ลออนวล

Life

สู่บทเรียน “ธนาคารกลางท่ามกลางความท้าทาย” ของผู้ว่าการวิรไท

Interview

ประสิทธิ์ เจียวก๊ก : Giving is Important to Business

Interview

Inspiring WATCHES

Life

เปิดใจ ‘วี BNK48’ กับบทนางเอกครั้งแรก

GM TV

Advertisement
Connect
Newsletter Signup