เรื่อง: กานต์ จันทน์ดี
 
ผู้พันแซนเดอร์ส (Colonel Sanders) หรือฮาร์แลนด์ แซนเดอร์ส (Harland Sanders) คือผู้ก่อตั้งกิจการไก่ทอดชื่อดังระดับโลก “Kentucky Fried Chicken” หรือที่เรารู้จักกันดีว่า “KFC” ในช่วงทศวรรษที่ 50 จากนั้นกิจการของเขาขยายตัวอย่างรวดเร็ว มีสาขาอยู่ทั่วสหรัฐฯ และอีกหลายสาขาในต่างประเทศ ก่อนที่เขาจะขายกิจการไปในปี 1964 ด้วยมูลค่า 2 ล้านดอลลาร์ ซึ่งตอนนั้นผู้พันก็อายุได้ราว 74 ปีแล้ว
 
หลังขายกิจการ ผู้พันแซนเดอร์สยังคงรับหน้าเป็นทูตส่งเสริมการขายประจำแบรนด์ต่อไป และนั่นก็ทำให้ใครๆ ต้องนึกถึงชายชราผมขาวท่าทางใจดีเสมอเมื่อพูดถึงไก่ทอด KFC 
 
แต่ในช่วงต้นทศวรรษที่ 70 ผู้พันแซนเดอร์สเคยมีปัญหากับนายทุนที่รับซื้อกิจการต่อไปอีกทอด จนประกาศไม่ขอทำหน้าที่เป็นทูตประจำแบรนด์ KFC กลายเป็นคดีฟ้องร้องกันขึ้นมา โดยข้อพิพาทเริ่มจากการที่ผู้พันไม่ชอบใจการบริหารและการทอดไก่ของเจ้าของรายใหม่คือบริษัท Heublein ที่ไปซื้อกิจการต่อมาในปี 1971 และที่สำคัญก็คือ เจ้าของรายใหม่เจ้านี้ไม่ยอมรับฟังคำแนะนำของเขาด้วย 
 
ผู้พันถึงกับประณามไก่ทอด KFC (ยุคนั้น) ต่อสาธารณะ และเรียกผู้บริหารของ Heublein ว่า “ฝูงหมาขี้เมา” (Heublein เป็นเจ้าของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หลายยี่ห้อ) โดยผู้พันแซนเดอร์สเคยให้สัมภาษณ์ว่า “เวลาที่คนอื่นไม่ฟังคุณแล้วขายของที่คุณไม่ชอบ มันย่อมทำให้คุณโกรธอยู่แล้ว โดยเฉพาะเวลาที่คนพวกนี้เอาชื่อคุณไปแปะเป็นยี่ห้อด้วย” 
 
ตอนแรกทาง Heublein ก็ไม่ได้ถือสาผู้พันมากนัก เพราะยังไงซะภาพลักษณ์ของผู้พันก็ยังช่วยขายไก่ให้ทางบริษัทได้ แต่ตอนหลังผู้พันกับภรรยาไปร่วมกันเปิดร้าน “Claudia Sanders, the Colonel’s Lady Dinner House” ที่บ้านเกิดในเคนทักกีขึ้นมา และวางแผนที่จะขยายกิจการไปทั่วประเทศด้วย
 
พอทาง Heublein รู้เข้าก็ไม่ยอม โดยอ้างว่าทางบริษัทคือผู้ถือสิทธิในชื่อ “ผู้พันแซนเดอร์ส” แต่เพียงผู้เดียวเลยฟ้องสองสามีภรรยาเข้าให้ ด้านผู้พันกับภรรยาก็ไม่ยอมแพ้ง่ายๆ และร่วมกันฟ้องกลับว่า Heublein ละเมิดสิทธิในการประกอบธุรกิจของพวกเขาในเดือนมกราคม 1974
 
แต่สุดท้ายทั้งสองฝ่ายก็ตกลงยอมความกันได้ โดย Heublein ตกลงมอบเงินให้กับผู้พันและภรรยาเป็นเงิน 1 ล้านดอลลาร์ และผู้พันก็ยังต้องรับหน้าที่เป็นทูตประจำแบรนด์โดยได้รับค่าจ้างต่อไป ทางบริษัทก็ยังยอมให้ทั้งคู่ดำเนินกิจการใหม่ได้ แต่ต้องตัดคำว่า “คุณนายผู้พัน” (the Colonel’s Lady) ออก และใช้ชื่อ “Claudia Sanders Dinner House” แทน  
 
และว่ากันว่า ข้อตกลงที่ทำให้ผู้พันแซนเดอร์สพึงพอใจที่สุดในการยอมความคราวนี้ก็คือการที่บรรดาผู้บริหารของ Heublein (ที่อาจจะถนัดขายเหล้าเป็นหลัก) ยอมเข้าชั้นเรียนทำอาหารเพื่อดูว่า “ไก่ทอดสูตรพิเศษของผู้พันแซนเดอร์ส” เขาทำกันอย่างไร เวลาไปขายจะได้ไม่เสียชื่อผู้พัน (แต่หลังผู้พันจากโลกนี้ไป KFC กลายเป็นบริษัทข้ามชาติขนาดยักษ์ที่มีข่าวด่านลบให้เห็นอยู่หลายครั้ง ทั้งเรื่องของการทรมานสัตว์ การใช้สารเคมีหรือฮอร์โมนอย่างไม่เหมาะสมในการเลี้ยงสัตว์ หรือปัญหาสิ่งแวดล้อม ซึ่งหากผู้พันยังมีชีวิตจนป่านนี้ก็คงอยู่ไม่สุขเป็นแน่) 
 
อนึ่ง ที่เราเรียกๆ ผู้ก่อตั้ง KFC ว่า “ผู้พันแซนเดอร์ส” นั้นจริงๆ แล้วเขาไม่ได้เป็นทหารยศนายพันแต่ประกาศใดหากแต่ตำแหน่งดังกล่าวเป็นตำแหน่งกิตติมศักดิ์ที่ทางรัฐเคนตักกีมอบให้กับบุคคลที่สร้างคุณูปการให้กับสังคม
 
อ้างอิง: “Col Sanders’ Chicken War Ends.” The New York Times, 12 Sep. 1975. Web. 9 Aug. 2017.